Pomoc prawna z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego

Sprawy o alimenty

Kodeks rodzinny i opiekuńczy (k.r.o.) reguluje obowiązek alimentacyjny przede wszystkim w Dziale III Tytułu II zatytułowanym „Obowiązek alimentacyjny” (art. 128 – 144¹ k.r.o). Część przepisów poświęconych tej kwestii została jednakże zamieszczona w odrębnych artykułach (np. art. 60 k.r.o., art. 61⁴ k.r.o.).

K.r.o. dokładnie określa jakim osobom, w jakich sytuacjach przysługuje renta alimentacyjna i kto jest zobowiązany do jej świadczenia. Wbrew powszechnym opiniom obowiązek alimentacyjny nie dotyczy tylko relacji rodzice - dzieci, ale może także obciążać innych krewnych, byłych małżonków, a także inne osoby niespokrewnione (macochę, pasierba).

K.r.o. określa jakie elementy powinny być brane pod uwagę przy uwzględnianiu wysokości alimentów. Równocześnie przewiduje także możliwość zmiany wysokości już zasądzonych alimentów w razie zmiany stosunków (okoliczności).

Do najczęstszych spraw sądowych dotyczących obowiązku alimentacyjnego należą sprawy:

• o zasądzenie renty alimentacyjnej po raz pierwszy,
• o podwyższenie albo obniżenie renty alimentacyjnej zasądzonej wyrokiem sądowym,
• o ustalenie, że obowiązek alimentacyjny wygasł.

Sądem właściwym do rozpatrywania spraw o roszczenia alimentacyjne jest Sąd Rejonowy, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania pozwany albo Sąd Rejonowy, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania uprawniony do alimentów (wybór należy do powoda).

 

Sprawy o rozwód i separację

Rozwód i separacja zostały uregulowane przede wszystkim w Dziale IV i Dziale V Tytułu I k.r.o. zatytułowanych „Ustanie małżeństwa” i „Separacja” (art. 56 – 61 k.r.o. i art. 61¹ – 61⁶ k.r.o.).

W przypadku rozwodu ustawodawca przewidział możliwość jego orzeczenia:

• bez orzekania o winie - na wspólne żądanie małżonków,
• z orzekaniem o winie.

W przypadku separacji jej orzeczenie może nastąpić:

 

• na zgodny wniosek stron rozpatrywany w postępowaniu nieprocesowym tj. niespornym,
• na wniosek jednego z małżonków o orzeczenie separacji rozpatrywany w postępowaniu procesowym tj. spornym,
• na wniosek jednego z małżonków o orzeczenie separacji złożony w postępowaniu o rozwód.

Sądem właściwym do rozpatrywania spraw o rozwód i separację na żądanie jednego z małżonków jest Sąd Okręgowy, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu; w braku tej podstawy właściwy jest Sąd Okręgowy miejsca zamieszkania pozwanego, a gdy i tej podstawy brakuje – Sąd miejsca zamieszkania powoda.

Sądem właściwym do rozpatrywania spraw o separację na zgodny wniosek małżonków, a także w sprawach o zniesienie separacji właściwy jest Sąd Okręgowy, w którego okręgu małżonkowie mają wspólne zamieszkanie, a w braku takiej podstawy – Sąd Okręgowy miejsca ich wspólnego pobytu. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnego miejsca zamieszkania ani pobytu, właściwy jest Sąd Okręgowy, w którego okręgu zamieszkuje jedno z małżonków.

POWRÓT