Wśród zawodów tzw. publicznego zaufania wymienić można m.in. prawnika, adwokata i radcę prawnego. Ten ostatni, podobnie zresztą jak adwokat, nazywany jest zwyczajowo „mecenasem”. Spotkać go można w różnych zakładach pracy (firmach, spółkach itp.), gdzie czuwa nad prawnym aspektem ich działalności lub w kancelarii radcy prawnego. Radcą prawnym można zostać po ukończeniu magisterskich studiów prawniczych lub zagranicznych o równoważnym znaczeniu. Po trzyletniej aplikacji radcowskiej, prowadzonej przez okręgową izbę radców prawnych składa się egzamin radcowski. Obejmuje on swoim zakresem zagadnienia z prawa rodzinnego/cywilnego, karnego, gospodarczego, administracyjnego oraz zasad wykonywania zawodu i zasad etyki. Wpis na listę radców prawnych i złożenie ślubowania upoważnia już do wykonywania zawodu.

Rozszerzenie zadań zawodowych

Kiedyś radca prawny był mocno ograniczony zawodowo. Nie mógł np. reprezentować klientów w sprawach karnych lub karnoskarbowych. W tym zakresie rola obrońcy przypisana była tylko adwokatowi. Podobne wytyczne dotyczyły postępowań z zakresu prawa rodzinnego. Rozwód, podział majątku, kwestia opieki nad dzieckiem i inne przypadki mógł realizować tylko adwokat. Dziś radca prawny ma już znacznie więcej uprawnień. Od 2015 r. może np. występować jako obrońca w procesach karnych. Jednak pod warunkiem, że nie będzie jednocześnie pozostawał w stosunku pracy.

Oznacza to, że to rozszerzenie obejmuje jedynie tych radców prawnych, którzy zawodowo realizują się w kancelarii radcy prawnego, w spółce radców, bądź spółce adwokacko-radcowskiej. Radca prawny może więc występować przed sądami (w tym m.in. Sądem Najwyższym, Najwyższym Sądem Administracyjnym, Trybunałem Konstytucyjnym, Europejskim Trybunałem Praw Człowieka) i urzędami jako obrońca lub pełnomocnik. Nie ma też żadnego ograniczenia w kwestii podmiotów, na których rzecz docelowo może pracować radca prawny.

Do jego podstawowych zadań należy również m.in. udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych, przygotowywanie projektów umów, rozporządzeń, regulaminów, aktów założycielskich, analiza różnego rodzaju dokumentów.

Z radcą prawnym można zawrzeć umowę o pracę oraz cywilnoprawną. Dzięki temu może on pracować w konkretnych zakładach prawnych, świadcząc szeroko pojętą pomoc prawną.