Sądy administracyjne to organy, które zajmują się sprawowaniem kontroli nad działalnością administracji publicznej. Zdarzają się bowiem sytuacje, że z wydawanymi przez jej jednostki decyzjami, postanowieniami czy innymi aktami nie zgadzają się ich adresaci. Wówczas jedyną drogą odwoławczą jest złożenie skargi do sądu administracyjnego, aby powstrzymać konieczność ich wykonania. Sądy administracyjne dzielą się na:

  • wojewódzkie sady administracyjne – które rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne w pierwszej instancji (poza tym, które są przypisane tylko Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu), swoim zasięgiem działania obejmują jedno lub kilka województw,
  • Naczelny Sąd Administracyjny – przed nim toczą się różnego rodzaju odwołania od orzeczeń, jakie wydawały wojewódzkie sądy administracyjne, rozstrzyga spory o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnić te przepisy prawne, których zastosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych.

Oba rodzaje sądów tworzą jak gdyby osobny segment wymiaru sprawiedliwości.

W jakich sprawach orzekają?

Sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na:

  • decyzje administracyjne,
  • niektóre postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym w administracji,
  • inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień, lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
  • pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
  • akty prawa miejscowego,
  • inne niż prawo miejscowe akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków,
  • akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
  • bezczynność organów administracji publicznej.

W postępowaniach, które toczą się w sądach administracyjnych, bardzo często potrzebne jest merytoryczne wsparcie prawne. Prawnik albo adwokat, który zajmuje się prawem administracyjnym, może okazać się bardzo pomocny w zawiłych przepisach, przygotowaniu skargi na decyzję administracyjną czy postanowienie. Warto też wiedzieć, że skargę do sądu administracyjnego składa się za pośrednictwem organu administracyjnego, na decyzję, którą wydał i którą chcemy zaskarżyć. Nie ma możliwości, aby jakiekolwiek odwołania złożyć bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego.